Trong bài viết này, chúng tôi giải đáp chi tiết về tính thuế thu nhập cá nhân — thông tin cập nhật, chính xác và dễ hiểu nhất.
Cập nhật quan trọng: Từ ngày 1/1/2026, theo Nghị quyết số 110/2025/UBTVQH15 (ban hành 17/10/2025), mức giảm trừ gia cảnh chính thức tăng đáng kể — khoảng 40% so với trước đây. Rất nhiều người thu nhập trung bình sẽ giảm số thuế phải nộp, thậm chí không còn phải đóng thuế TNCN.
1. Công Thức Cốt Lõi Tính Thuế TNCN
Theo Luật Thuế Thu nhập cá nhân hiện hành, số thuế TNCN phải nộp đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công được xác định theo công thức:
Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế × Thuế suất
Trong đó: Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế − Các khoản giảm trừ
Chi tiết từng thành phần:
- Thu nhập chịu thuế = Tổng tiền lương, thưởng − Các khoản thu nhập được miễn thuế (ăn trưa trong hạn mức, trang phục, công tác phí, tiền làm thêm giờ ban đêm được trả cao hơn ban ngày).
- Các khoản giảm trừ bao gồm:
- Giảm trừ bản thân: 15.500.000 VNĐ / tháng (186 triệu đồng/năm) — mức mới áp dụng từ 1/1/2026, tăng từ 11.000.000 VNĐ trước đó.
- Giảm trừ người phụ thuộc: 6.200.000 VNĐ / người / tháng (con cái dưới 18 tuổi, bố mẹ hết độ tuổi lao động hoặc không có thu nhập) — tăng từ 4.400.000 VNĐ trước đó.
- Bảo hiểm bắt buộc: Đóng 10,5% lương (BHXH 8%, BHYT 1,5%, BHTN 1%).
- Quỹ hưu trí tự nguyện: Tối đa 1.000.000 VNĐ/tháng.
- Đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học.
2. Biểu Thuế Lũy Tiến Từng Phần (7 Bậc)
Biểu thuế suất theo từng bậc thu nhập không thay đổi so với trước:
| Bậc thuế | Phần thu nhập tính thuế / tháng (Triệu VNĐ) | Thuế suất | Số thuế tính theo từng bậc (cách rút gọn) |
|---|---|---|---|
| Bậc 1 | Đến 5 triệu | 5% | 0,05 × TNTT |
| Bậc 2 | Trên 5 đến 10 triệu | 10% | (0,1 × TNTT) − 0,25 triệu |
| Bậc 3 | Trên 10 đến 18 triệu | 15% | (0,15 × TNTT) − 0,75 triệu |
| Bậc 4 | Trên 18 đến 32 triệu | 20% | (0,2 × TNTT) − 1,65 triệu |
| Bậc 5 | Trên 32 đến 52 triệu | 25% | (0,25 × TNTT) − 3,25 triệu |
| Bậc 6 | Trên 52 đến 80 triệu | 30% | (0,3 × TNTT) − 5,85 triệu |
| Bậc 7 | Trên 80 triệu | 35% | (0,35 × TNTT) − 9,85 triệu |
3. Ví Dụ Tính Thuế Thực Tế (Theo Mức Giảm Trừ Mới 2026)
Tình huống: Anh Nam có tổng lương Gross là 30.000.000 VNĐ/tháng. Anh nuôi 1 người con nhỏ (1 người phụ thuộc). Phụ cấp ăn trưa công ty trả là 730.000 VNĐ (miễn thuế).
- Bảo hiểm bắt buộc đóng hàng tháng (10,5%): 30.000.000 × 10,5% = 3.150.000 VNĐ.
- Tổng các khoản giảm trừ (mức mới 2026):
- Giảm trừ bản thân: 15.500.000 VNĐ
- Giảm trừ 1 người phụ thuộc: 6.200.000 VNĐ
- Bảo hiểm: 3.150.000 VNĐ
- Tổng giảm trừ = 15.500.000 + 6.200.000 + 3.150.000 = 24.850.000 VNĐ
- Thu nhập chịu thuế: 30.000.000 − 730.000 = 29.270.000 VNĐ.
- Thu nhập tính thuế (TNTT): 29.270.000 − 24.850.000 = 4.420.000 VNĐ.
- Tính số thuế phải nộp (rơi vào Bậc 1: đến 5 triệu): 4.420.000 × 5% = 221.000 VNĐ.
👉 Kết luận: Với mức giảm trừ mới từ 2026, hàng tháng anh Nam chỉ phải nộp 221.000 VNĐ tiền thuế TNCN (so với 858.000 VNĐ theo mức giảm trừ cũ) — giảm hơn 74%. Số tiền thực nhận (Net) về tài khoản là khoảng 26.629.000 VNĐ.
Bài viết cập nhật theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, có hiệu lực từ 1/1/2026. Số liệu có thể tiếp tục điều chỉnh nếu có văn bản hướng dẫn mới — nên đối chiếu lại trên Cổng thông tin Tổng cục Thuế trước khi tự quyết toán.
Câu Hỏi Thường Gặp
Thu nhập dưới mức giảm trừ bản thân có cần quyết toán thuế không?
Vẫn nên quyết toán nếu công ty đã khấu trừ thuế trong năm để được hoàn lại phần đã nộp thừa, dù không phát sinh số thuế phải nộp thêm.
Thay đổi công ty trong năm thì tính thuế TNCN thế nào?
Thu nhập từ tất cả các công ty trong năm được cộng gộp khi quyết toán cuối năm; người lao động cần tự tổng hợp và quyết toán qua eTax Mobile thay vì ủy quyền cho một công ty duy nhất.
Người có 2 nguồn thu nhập trở lên có bắt buộc quyết toán online không?
Có, bắt buộc tự quyết toán qua eTax Mobile hoặc nộp trực tiếp, không được ủy quyền cho một công ty duy nhất quyết toán thay.
Thuế TNCN có được khấu trừ dần theo tháng không hay đóng một lần cuối năm?
Thuế TNCN từ tiền lương được khấu trừ và tạm nộp hằng tháng theo bảng lương, sau đó quyết toán lại vào cuối năm để xác định số phải nộp thêm hoặc được hoàn.
Người phụ thuộc là cha mẹ ở quê có cần sổ hộ khẩu chung không?
Không bắt buộc chung hộ khẩu, chỉ cần giấy tờ chứng minh quan hệ (giấy khai sinh, xác nhận) và giấy tờ chứng minh cha mẹ không có/có thu nhập dưới mức quy định.
Mức giảm trừ gia cảnh có áp dụng hồi tố cho các tháng đầu năm không?
Có, khi quyết toán cuối năm, mức giảm trừ mới được áp dụng cho toàn bộ 12 tháng trong năm tính thuế, kể cả các tháng trước khi nghị quyết có hiệu lực nếu thuộc cùng kỳ tính thuế.
Xem thêm: Hỏi Đáp Tính Thuế TNCN 2026: 7 Câu Hỏi Người Đi Làm Hay Thắc Mắc
Tóm lại, đây là những thông tin quan trọng nhất về tính thuế thu nhập cá nhân mà bạn cần nắm rõ.